120 lines
8.1 KiB
Markdown
120 lines
8.1 KiB
Markdown
# Introductie
|
|
|
|
## Inhoudsopgave
|
|
* [<< Hoofdpagina](README.md)
|
|
* [Muzieknotatie](#muzieknotatie)
|
|
* [Tablatuur](#tablatuur)
|
|
* [Gitaarhals](#gitaarhals)
|
|
|
|
## Muzieknotatie
|
|
Je hebt het vast wel eens gezien. Allemaal lijntjes en tekens, wat muziek moet voorstellen.
|
|
Dit is muzieknotatie: het vastleggen van muziek op papier (of tegenwoordig digitaal).
|
|
Hiervoor zijn verschillende notaties. De meest bekende in de Westerse wereld zijn het moderne **muziekschrift** (of **notenschrift**) en **(bas)gitaar tablatuur**.
|
|
|
|
Voordat we aan dit tablatuur beginnen komt er eerst was basis notenschrift. Dit maakt het makkelijker om gitaar tablatuur te begrijpen.
|
|
Belangrijk om te herkennen in onderstaande afbeelding:
|
|
* _De lijnen_
|
|
Deze lijnen worden gebruikt om noten aan te geven. Een muzieknoot wordt geplaatst op een lijn, of tussen twee lijnen in.
|
|
De noten *tussen* de lijnen zijn (van onder naar boven): F, A, C, E
|
|
De noten *op* de lijnen zijn (van onder naar boven): E, G, B, D, F (ezelsbrug: **E**erst **G**oed **B**oeren **D**an **F**luiten).
|
|
|
|
* _De "rare krul" helemaal links_
|
|
Dit is de sleutel, en deze bepaalt waar welke noot zich op de notenbalk bevindt. De beschrijving van de noten hierboven geldt voor de "vioolsleutel" of "G-sleutel": de sleutel (de "rare krul") van onderstaande afbeelding. Deze zul je het meest tegenkomen (als je notenschrift zou lezen - die kans is klein en mag je vergeten, als je maar herkent dat dat de sleutel is)
|
|
|
|
* _De 4|4 rechts naast de sleutel_
|
|
Dit is de maatsoort. In Westerse muziek is dit meestal 4/4. Dit is de vierkwartsmaat en betekent dat elke maat vier tellen bevat, waarbij een kwartnoot gelijk staat aan één tel (geen nood als je dit niet snapt, meer uitleg volgt nog)
|
|
|
|
* _De verticale strepen_
|
|
NB: de strepen die niet zijn verbonden aan de "bolletjes".
|
|
Dit is een afscheiding van de verschillende maten.
|
|
Zoals eerder benoemd bevat elke maat vier tellen. Dus na elke 4 tellen is er zo'n verticale streep.
|
|
Het geluidsvoorbeeld onder de afbeelding maakt dit nog duidelijker (maar lees eerst maar eens verder).
|
|
|
|
* _De bolletjes_
|
|
Dit zijn de noten zelf.
|
|
De positie van zo'n bolletje geeft dus aan welke noot het is (in het geval van onderstaande afbeelding zijn het allemaal F noten).
|
|
De manier waarop zo'n bolletje is getekend geeft aan wat voor soort noot het is. Van links naar rechts:
|
|
\- **Niet ingekleurde cirkel zonder stok/vlag**: (<font size=5>𝅝</font>) Dit is een hele noot, en duurt (bij 4/4) 4 tellen (dus een hele maat) (`1/1*4 = 4`).
|
|
\- **Niet ingekleurde cirkel met stok (zonder vlag)**: (<font size=5>𝅗𝅥</font>) Dit is een halve noot, en duurt (bij 4/4) 2 tellen (dus een halve maat) (`1/2*4 = 2`).
|
|
\- **Ingekleurde cirkel met stok (zonder vlag)**: (<font size=5>♩</font>) Dit is een kwart noot, en duurt (bij 4/4) 1 tel (`1/4*4 = 1`).
|
|
\- **Ingekleurde cirkel met stok, enkele vlag**: (<font size=5>♪</font>) Dit is een 8e noot, en duurt een halve tel (`1/8*4 = 0,50`).
|
|
\- **Ingekleurde cirkel met stok, twee vlag**: (<font size=5>𝅘𝅥𝅯</font>) Dit is een 16e noot, en duurt een kwart tel (`1/16*4 = 0,25`).
|
|
\- Etcetera..
|
|
|
|
In onderstaande afbeelding zie je dat als bepaalde noten met elkaar worden verbonden, de vlaggen ook aan elkaar worden verbonden. Dit i.v.m. leesbaarheid
|
|
|
|
Nu deze basis is behandeld zal het een en ander ook duidelijker worden bij het lezen van gitaar tablatuur (zoals een cirkel om een cijfer: dit geeft dan dus een hele noot aan).
|
|
Luister nu eens naar het geluidsvoorbeeld onder de afbeelding. Je hoort een tik die met regelmaat wordt aangeslagen: Dit is een tel.
|
|
Je zal dan ook horen dat elke maat (bij 4/4) vier tellen bevat. Ook kun je de noten horen die worden afgespeeld.
|
|
|
|
|
|
<video src="src/Basis/NS_noten.mp4" controls></video>
|
|
|
|
Ook kan het zo zijn dat je _niets_ hoeft te spelen. In dat geval zijn er speciale rust tekens.
|
|
Net als met normale noten zijn hier ook verschillende tekens voor, die de lengte van de rust aangeven.
|
|
Zie onderstaande afbeelding (+ audio).
|
|
Kan jij deze tellen op maat?
|
|
|
|
|
|
<video src="src/Basis/NS_rust.mp4" controls></video>
|
|
_[Terug naar inhoudsopgave](#inhoudsopgave)_
|
|
|
|
## Tablatuur
|
|
En dan nu de gitaar tablatuur, of (gitaar)tab!
|
|
|
|
Zoals je al weet wordt er bij gitaar tablatuur aangegeven welke snaar moet worden aangeslagen, en op welke positie.
|
|
Maar waarom eigenlijk? Als we het notenschrift kunnen lezen, is dat toch voldoende?
|
|
Nou, niet echt. Als je nog eens kijkt naar bovenstaande afbeelding zie je bovenaan staan: `Standard tuning`.
|
|
En dat is al één valkuil. De F noten op bovenstaande afbeelding zijn, bij normale gitaar stemming (EADGBE), de 3e fret op de D snaar.
|
|
Maar als je gitaar gestemd is in open C (CGCGCE), is dat opeens de 5e fret op dezelfde snaar.
|
|
|
|
Daarnaast komen noten meerdere keren voor op je gitaar. Immers zijn er in principe maar 7 noten: A,B,C,D,E,F,G.
|
|
Bij standaard stemming (op een gitaar met 22 frets) bevindt de F zich op wel 11 posities! Zie onderstaande afbeelding (+ audio)
|
|
|
|
<video src="src/Basis/NS_F_hals.mp4" controls></video>
|
|
|
|
Zoals je ziet zijn hier vier verschillende F noten, maar met verschillende toonhoogtes.
|
|
Dit wordt ook wel **intonatie** genoemd.
|
|
In het volgende voorbeeld wordt de E noot vier keer afgespeeld: E2, E3, E4, E5.
|
|
Het cijfer geeft de intonatie/toonhoogte aan. Het verschil tussen deze noten heet een **octaaf**.
|
|
E2-E3 is dus één octaaf verschil. Van E2 naar E5 drie octaven.
|
|
|
|
<video src="src/Basis/NS_intonatie.mp4" controls></video>
|
|
|
|
Het is dus veel makkelijker om gitaar tablatuur af te lezen! Zo hoef je niet uit te vogelen -of te gokken- _hoe_ je iets moet spelen.
|
|
|
|
Hier is nogmaals het eerste voorbeeld van deze les, maar dan in tablatuur:
|
|
|
|
<video src="src/Basis/TB_noten.mp4" controls></video>
|
|
_[Terug naar inhoudsopgave](#inhoudsopgave)_
|
|
|
|
## Gitaarhals
|
|
Deze sectie is optioneel (maar wel aan te raden), om je hals (en dus frets) ietsjes beter te leren kennen.
|
|
Je hoeft van mij niet te weten welke fret welke noot is (immers verschilt dit ook per tuning).
|
|
Wel is het handig om bijvoorbeeld te herkennen hoe je een noot een octaaf hoger of lager speelt (of meerdere).
|
|
|
|
Ten eerste: **de 5e fret op een snaar, is dezelfde noot als de opvolgende snaar (van dik naar dun)**. Uitzondering hierop is op de G->B snaar: dit is op de 4e fret:
|
|
|
|
(bron: [https://www.rockology.nl/gitaar-benodigdheden/gitaar-stemmen-5-manieren](https://www.rockology.nl/gitaar-benodigdheden/gitaar-stemmen-5-manieren))
|
|
|
|
Probeer maar eens de 5e fret op de E snaar (dikste snaar) te spelen, en tegelijker tijd de A snaar (de snaar ernaast) zonder een fret in te drukken.
|
|
Deze klinken exact hetzelfde! Tenzij je gitaar niet goed gestemd is (in standaard tuning) - in dat geval is dit een goed moment om eventjes je gitaar te stemmen. Dit kan dus op deze manier! (Voorwaarde is dan natuurlijk wel dat de E snaar al goed gestemd is).
|
|
|
|
Ten tweede: **De 12e fret op een snaar is dezelfde noot als de open snaar, alleen dan een octaaf hoger**.
|
|
Probeer maar eens! Sla een snaar aan zonder een fret in te drukken, en sla deze dan nog eens aan terwijl je de 12e fret indrukt.
|
|
|
|
Oké, mooi. Maar we hebben gezien dat één noot op verschillende posities kan worden gespeeld, soms zelfs wel op vijf manieren.
|
|
Laten we nou eens de 12e fret op de E snaar als voorbeeld nemen. We weten inmiddels dat de 5e fret van een snaar gelijk is aan de (dunnere (dus hogere)) snaar er naast.
|
|
Heel simpel rekensommetje: `12-5 = 7`. Speel eens de 7e fret op de A snaar.
|
|
Hmm.. `7-5 = 2`. Speel ook eens de 2e fret op de D snaar.
|
|
|
|
<video src="src/Basis/GN_allemaalHetzelfde.mp4" controls></video>
|
|
Nu we dat weten, probeer het volgende eens uit:
|
|
`0+5 = 5` : 5e fret op E snaar => Open A snaar
|
|
`5+5 = 10` : 10e fret op E snaar => Open D snaar
|
|
`10+5 = 15` : 15e fret op E snaar => Open G snaar
|
|
`15+4 = 19` : 19e fret op E snaar => Open B snaar
|
|
|
|
|
|
<video src="src/Basis/GN_allemaalHetzelfde2.mp4" controls></video>
|
|
_[Terug naar inhoudsopgave](#inhoudsopgave)_ |